Language Rich Europe launch in Greece

The Language Rich Europe launch in Greece took place on 21 June 2012. Zoi Tatsioka, South-East European Research Centre, summarises the key points from an event which couldn’t ignore the current political and economic situation in the country.

The Language Rich Europe launch took place in Athens, Greece on 21 June 2012 in the beautiful building of Goethe Institut. The talks were very interesting and stimulating and the audience contributed to the conversation with constructive questions and comments.  Simultaneous interpreting from Greek, English and German facilitated interactions throughout the event.

First, we were welcomed by Dr Matthias Makowski, Director of Goethe Institut in Athens, with Tony Buckby, Director British Council Greece introducing the project and stressing the significance of partnership in multinational projects. We were also greeted by Eusebi Ayensa Pat, President of EUNIC Greece.

Eilidh MacDonald, from the British Council Language Rich Europe team, provided an overview of the project, explained its objectives and stressed the need of Europeans to speak more foreign languages as expressed in the European Barometer findings. Moreover, she emphasised the importance of the project for businesses and the role of multilingualism in boosting the economy.

Dr. Kutlay Yagmur, from the University of Tilburg, provided some key findings and stressed the importance of the project in order to identify the best practices in the EU and to motivate countries and regions to improve or implement better language practices. He also talked about the challenge of the project to develop a common yardstick for 24 countries and regions with unique historical characteristics and societal conditions. Some of the points made when presenting the results were the need to improve immigrant language provision especially in pre-primary education and the fact that the European Charter for Regional and Minority Languages has not been ratified in many countries, including Greece.

Dr Sara Hannam, formally of the South-East European Research Centre (now Oxford-Brookes University) focused on the findings of Greece. She stressed the fact that the research was conducted in a very challenging time for Greece which resulted in great difficulty in the collection of data. Some of the most important findings are mentioned below:

– Greek is the official language of the country. Immigrant languages are not recognised and the only recognised minority language is Turkish in the Thrace region.

– With regard to foreign language learning, there is considerable investment from the state and the private sector.

– English is the de facto first option in foreign language learning in primary and secondary education. In secondary education in particular examination taking is emphasised. However, this emphasis on the English language can have a significant effect on the concept of multilingualism.

– Turkish is offered in a large number of primary schools in the Thrace region but reduces significantly in secondary education.

– Regarding media, subtitles are used on TV to motivate language learning and as an act of respect to the original language. There is some provision for sign language, but there is room for improvement. Numerous new language communities are represented in newspapers and magazines, which reveals important information about the population of Greece. This however is not reflected in official spaces and documents.

– Regarding public services and spaces, the service user needs to be conversant and literate in Greek. Dr Hannam emphasised the difficulty in collecting data for this domain and argued that the effect of the economic crisis should not be underestimated.

– In the case of the business sector languages play a very important role in business life; however, little reward is offered to the employees who are speakers of foreign languages.

In her conclusion, Dr. Hannam mentioned that the rich linguistic history ofGreeceand present reality need to be reflected via policy and protection mechanisms and celebrated. Finally, she stressed the importance of the project in order to raise awareness and make multilingualism a priority in the wider society.

The final talk was given by Professor Bessie Dendrinos, from the Research Centre for English Language Teaching, Testing and Assessment, University of Athens, who stressed the importance of deliberate and implicit language policies. She mentioned that a certificate of language competence is Greece is not essential for anyone who wants to work in Greece, while job applicants for public services are awarded significant credit points for their certified competence in foreign languages. Also, she referred to the increasing support for Greek as a second language (GSL) in primary and secondary education in both mainstream and after-school support classes. Finally, she mentioned the need for a coherent language education policy and referred to the positive steps that the University of Athens is taking in this direction

Today’s launches: Portugal and Greece


Did you know that…

“Portugal has one minority language, Mirandese, spoken and to some extent written in the north-eastern border town of Miranda do Douro (pop. around 2,000) and in surrounding areas within Portugal by at most 10,000 persons, (almost) all of them bilingual. [In total, 0.1% of the national population]. It was recognized in 1999 as co-official with Portuguese for local matters. The Mirandese language belongs linguistically to the Asturian/Leonese group. Mirandese is recognized as an official language in the council of Miranda do Douro in Law 7/99, of 29 January 1999.

In the Mirandese-speaking area, teachers have been permitted since 1985 to devote explicit attention to the Mirandese language and use it as a medium of instruction. Pre-service training is available for pre-school teachers in the area where Mirandese is spoken.

The city council of Miranda do Douro provides many written services in Mirandese and Spanish as well as Portuguese.”

The Portugal launch will take place on 21 June 2012 in the European Commission building in Lisbon (Representação da Comissão Europeia em Portugal (Lg Jean Monnet, 1-10º, Lisboa).

The programme is as follows (in Portuguese):

14:30     Abertura
15:00     Início dos trabalhos

  • Luiz Sá Pessoa – Chefe da Representação da Comissão Europeia em Portugal
  • Mário Filipe – Vice-Presidente do Instituto Camões
  • Gill Caldicott – Diretora do British Council Portugal
  • Maria Helena Mira Mateus – Diretora, Instituto de Linguística Teórica e Computacional

15:30     Apresentação do projeto e dos resultados europeus

  • Martin Hope – Diretor do Projeto “Language Rich Europe”
  • Aneta Quraishy – Gestora do Projeto

16:00     Apresentação dos resultados nacionais

  • Lachlan Mackenzie – Investigador, Instituto de Linguística Teórica e Computacional

16:30     Pausa para café

16:45     Sessão plenária – debate sobre os resultados do projeto:

  • Carlos Ceia – Universidade Nova de Lisboa
  • Lachlan Mackenzie – Investigador, Instituto de Linguística Teórica e Computacional
  • Mário Filipe – Vice-Presidente do Instituto Camões
  • Martin Hope – Diretor do Projeto “Language Rich Europe”

17:45     Conclusões

  • Ricardo Salomão – Universidade Aberta

18:00     Fim dos trabalhos



Did you know that…

“There is considerable investment from the state sector and through extra private provision in traditional foreign language learning from pre-primary stage onwards, but very little opportunity to learn languages from outside Europe. Immigrant languages remain unrepresented in education sector however and are mostly taught in the communities themselves.”

The Greece launch, entitled “Trends in Language Policies and Practices, The findings of the Language Rich Europe Survey”, will take place on Thursday 21 June at 18.00 in Goethe Institut, 14-16 Omirou Street, Athens.

The programme of the launch is as follows:

  • Welcome from Dr. Matthias Makowski, Director Goethe Institut Athens
  • Introduction by Tony Buckby, Director British Council Greece
  • Greeting from Eusebi Ayensa Prat, President EUNIC Greece.
  • Welcome and Introductions from Miltos Pavlou, Panel Chair
  • Eilidh MacDonald, British Council Language Rich Europe team:  What is Language Rich Europe – an overview
  • Dr Kutlay Yagmur, University of Tilburg: What do the findings reveal?
  • Dr Sara Hannam, Oxford Brookes/SEERC: The local Greek context
  • Prof. Bessie Dendrinos, RCEL, University of Athens:  Challenges and opportunities for Greece

Γλωσσική Πολιτική στην Ελλάδα – Language Practice in Greece

Today we have a guest post from Evagelia Papathanasiou, Research Associate at Language Rich Europe’s partner in Greece – the South East European Research Centre. In her article, Evagelia discusses language policy in Greece. You can read more about this in English in A. Kiliari’s 2009 article ‘Language practice in Greece: The effects of European policy on multilingualism’ (European Journal of Language Policy 1.1, pp 21 – 28)

Η Ελλάδα αποδίδει μεγάλη σημασία στη διατήρηση της ελληνικής γλώσσας και του πολιτισμού της. Μαζί με τη θρησκεία, η γλώσσα αντιπροσωπεύει μία από τις σημαντικότερες αξίες της Ελληνικής εθνικής ταυτότητας. Η Ελληνική γλώσσα έχει συνυπάρξει για χιλιάδες χρόνια με άλλες γλώσσες. Οι γλωσσικές και πολιτιστικές επαφές ξεκίνησαν με την μετακίνηση (μικρών ή μεγάλων) εθνοτήτων, ιδιαίτερα μέσα στη βαλκανική περιοχή. Γλωσσικά χαρακτηριστικά από διάφορες βαλκανικές γλώσσες χρησιμοποιούνται ακόμα και σήμερα στη βόρεια Ελλάδα. Το ελληνικό κράτος  απο την ίδρυση του το 1824 και ακολουθώντας το ιδεολογικό πλαίσιο δημιουργίας των εθνών-κρατών στην Ευρώπη, δεν ασπάστηκε ποτέ την πολυγλωσσία και αυτοανακυρήχθηκε ομοιογενές  και ελληνόφωνο έθνος – κράτος. Η εκδοχή της συνέχειας της ελληνικής γλώσσας από τα αρχαία Ελληνικά ερμηνεύθηκε με διαφορετικές αντιλήψεις και οδήγησε σε κοινωνικοπολιτικές αντιδράσεις που επέφεραν το γλωσσικό ζήτημα (διαμάχη μεταξύ Καθαρεύουσας και Δημοτικής), το οποίο  επιλύθηκε το 1974 με την υιοθέτηση της Δημοτικής ως μόνης επίσημης γλώσσας του κράτους. Η  Ελλάδα προσάρτησε εδάφη στο Βορρά με τους Βαλκανικούς Πολέμους, όπου ξένες γλώσσες χρησιμοποιούνταν από ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού. Παρόλα αυτά η διαδεδομένη τάση να αγνοείται η πολυγλωσσία στο εσωτερικό της χώρας είχε αντίκτυπο στη διαμόρφωση της γλωσσικής πολιτικής. Λόγω των γεγονότων της δεκαετίας του ’20, τα οποία επηρέασαν τόσο την Ελλάδα όσο και άλλες χώρες και υπό την πίεση διεθνών συνθηκών, υπήρξε μια βραχυπρόθεσμη πολιτική υπέρ των μειονοτικών γλωσσών. Μακροπρόθεσμα, εντούτοις, η γλωσσική πολιτική επανέρχεται στη γνωστή περιχαρακωμένη στάση της ενάντια των μειονοτικων γλωσσών και διαλέκτων.

Καθώς η Ελλάδα εντάσσεται στους ευρύτερους ευρωπαϊκούς θεσμούς και αξίες, έχει αρχίσει να συνειδητοποιεί την αξία της πολυγλωσσίας. Οι παράγοντες κλειδί για αυτήν την εξέλιξη είναι η ένταξη της χώρας στη ΕΕ, η αυξημένη ματανάστευση και η ανάπτυξη των σχέσεων της Ελλάδας με τα Βαλκάνια. Η ΕΕ είναι υπέρ της ευρωπαϊκής πολυγλωσσίας (Συμβούλιο της Ευρώπης 2003, Η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων 2003). Ο στόχος είναι να αμβλυνθείη έννοια του έθνους-κρατους και να προωθηθεί η ένωση σε οικονομικό, νομισματικό και πολιτικό επίπεδο. Επίσης να ενοποιηθούν τα ευρωπαϊκά νομικά συστήματα έτσι ώστε να προωθηθούν οι διασυνοριακές επαφές. Στην Ελλάδα επικρατεί μια μάλλον συντηρητική προσέγγιση στα γλωσσικά ζητήματα, η οποία είναι έκδηλη στην κοινωνία. Από την μια υπάρχει έμφαση στα πλεονεκτήματα της πολυγλωσσίας και της  πολυπολιτισμικότητας (οι περισσότεροι Έλληνες γνωρίζουν ξένες γλώσσες μια που αποτελούν κλειδί στην έυρεση εργασίας) και απο την άλλη υπάρχει η ανησυχία για τη εθνική ταυτότητα (π.χ. η “εξασθένηση” των νέων ελληνικών από την νεολαία). Παρ’ όλα αυτά, η πολλυγλωσσία και ιδιαίτερα οι γλώσσες των μεταναστών από τρίτες χώρες ή από τα Βαλκάνια δεν εκτιμώνται σε μεγάλο βαθμό. Αξίζει να σημειωθεί ότι η διδασκαλία της μητρικής γλώσσας των παιδιών των μεταναστών στο δημόσιο σχολείο εφαρμόζεται μετα δυσκολίας, παρόλο που υπάρχει χρηματοδότηση από την Ευρωπαική Ένωση. Εντούτοις, η νέα θέση της Ελλάδας μέσα στα Βαλκάνια και στην ΕΕ προδιαθέτει θετικά τους Έλληνες σε επαφές με άλλους πολιτισμούς.

Στις περισσότερες περιπτώσεις η πρώτη ξένη γλώσσα που μαθαίνουν τα παιδιά είναι τα αγγλικά που είναι η κυρίαρχη διεθνής γλώσσα, ενώ τα γερμανικά, ιταλικά, ισπανικά, και γαλλικά αποτελούν δεύτερη επιλογή. Τα αγγλικά διδάσκονται ως υποχρεωτική πρώτη ξένη γλώσσα στα ελληνικά δημόσια σχολεία από τη τρίτη δημοτικού, και οι μαθητές πρέπει να επιλέξουν να μελετήσουν είτε τα γαλλικά είτε τα γερμανικά σαν δεύτερη ξένη γλώσσα τους από τη πέμπτη δημοτικού μέχρι το τέλος του Γυμνασίου. Πρόσφατα (στο σχολικό έτος του 2008/09), και σε δοκιμαστική βάση, τα Ιταλικά, Ισπανικά, Ρωσικά και τα Τούρκικα έχουν εισαχθεί ως περαιτέρω επιλογές στο Γυμνάσιο. Στο λύκειο, εντούτοις, ξένες γλώσσες που διδάσκονται σε δημοτικό και γυμνάσιο προσφέρονται μόνο ως επιλογή. Τα κρατικά πανεπιστήμια παρέχουν μαθήματα επιλογής σε ευρωπαικες γλωσσες για να επιτρέψουν στους σπουδαστές όλων των σχολών να αποκτήσουν τις κατάλληλες γλωσσικές δεξιότητες.

Επιπλέον, λαμβάνοντας υπόψη το υψηλό ποσοστό των ξένων μαθητών στα ελληνικά σχολεία, είναι αδύνατο να εφαρμοστούν παλαιότερου τύπου ελληνικές γλωσσικές πολιτικές, οι οποίες επικεντρώθηκαν απλώς στα ελληνικά ως μητρική γλώσσα στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό (Ελληνική διασπορά) και  αγνόησαν την απαίτηση για τα ελληνικά ως ξένη ή δεύτερη γλώσσα. Γί’ αυτό βαθμιαία αρχιζει να εμφανίζεται μια καινοτόμος γλωσσική πολιτική για την προώθηση των ελληνικών ως δεύτερη γλώσσα.

Αναμφισβήτητα τις τελευταίες δεκαετίες, λόγω της θέσης της Ελλάδας στην ΕΕ, έχει υπάρξει μια επαναξιολόγηση της παραδοσιακής έννοιας της γλωσσικής πολιτικής. Αυτό που απαιτείται είναι μία γλωσσική πολιτική που να προωθεί τόσο την Ελληνική γλώσσα όσο και τις γλώσσες άλλων εθνοτήτων που εγκαθίστανται στη χώρα.